سه شنبه, ۳۰ آبان ۱۳۹۶

اصلاح الگوی مصرف را از خانه آغاز کنیم

اصلاح الگوی مصرف را از خانه آغاز کنیم

شاید به دلیل وضوح معنا، برای کمتر کسی این سؤال ایجاد شده باشد که معنای اصلاح الگوی مصرف چیست؟ احتمالاً بارزترین شاخصه ی این عنوان، صرفه جویی و پرهیز از اسراف باشد.

33450_679
معنای صرفه جویی در کلام مقام معظم رهبری (دام ظله) چنین بیان شده است:
«صرفه جویی به معنای مصرف نکردن نیست؛ صرفه جویی به معنای درست مصرف کردن، بجا مصرف کردن، ضایع نکردن مال، مصرف را کارآمد و ثمربخش کردن است. اسراف در اموال و در اقتصاد این است که انسان مال را مصرف کند، بدون این که این مصرف اثر و کارایی داشته باشد. مصرف بیهوده و مصرف هرز، در حقیقت هدر دادن مال است.»*

توجه در واژه های انتخاب شده برای عنوان این سال، مفاهیم دقیق تری از این عبارت را روشن می کند. کافی است به واژه ی «الگو» دقت کنیم تا متوجه معنای گسترده تر «اصلاح الگوی مصرف» نسبت به «صرفه جویی» بشویم.

اصلاح الگوی مصرف، شاید دقیق ترین عبارتی باشد که برای استفاده ی بهینه از تمامی امکانات مادی و معنوی می توان به کار برد. استفاده ی بهینه از امکانات، علاوه بر صرفه جویی اقتصادی در آن، شامل اصلاح روش مصرف نیز می شود.

اصلاح الگوی مصرف از جنبه های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سلامت قابل بررسی است بنابراین صرفه جویی همیشه مساوی با ارزان تر بودن نیست بلکه انتخاب به نحوی صورت بگیرد که مجموعه ی خصوصیات آن، از انتخاب های مشابه به صرفه تر، ماندگارتر و سالم تر باشد.

مثلاً در انتخاب پوشاک، هزینه ی مصرفی، ماندگاری، زیبایی، نسبت آن با سلامت بدن، سازگاری با فرهنگ جامعه و… می تواند مورد توجه قرار بگیرد. به همین ترتیب درباره ی مصرف مواد غذایی، علاوه بر هزینه ای که برای آن می شود، نوع ترکیبات و میزان مواد غذایی، اهمیت آن برای سلامت انسان، طعم، رنگ و مزه ی آن و حتی مدت زمانی که برای تهیه یا پخت آن لازم است، قابل توجه می باشد.

اگر کلیه ی انتخاب های ما در زندگی، با همین نگرش صورت بگیرد، غیر از کاهش هزینه ها، به بهره وری بیش تر از امکانات نیز دست خواهیم یافت. ضمن اینکه این نگرش قابلیت اجرا در تمامی امور مادی و معنوی زندگی را دارد.

خانواده و اصلاح الگوی مصرف

صرفه جویی های کوچک و جزئی در خانواده ها می تواند به صرفه جویی های کلان ملی تبدیل شود. تصور کنید اگر هر فرد تنها یک لیتر در مصرف آب روزانه ی خود صرفه جویی کند، بیش از ۷۰ میلیون لیتر ذخیره ی روزانه خواهیم داشت. یا اگر یک لامپ رشته ای با یک لامپ کم مصرف که به طور متوسط ۵ ساعت در شبانه روز روشن است تعویض شود، طی یک سال در حدود ۱۲۰ کیلووات ساعت صرفه جویی انرژی شده و معادل ۱۸ هزار ریال از هزینه ی مصرف برق کاسته می شود که با احتساب طول عمر لامپ کم مصرف (چهار سال یا هشت هزار ساعت) در مجموع بیش از ۷۰ هزار ریال نفع اقتصادی داشته و از تعویض چندین باره لامپ های رشته ای نیز جلوگیری می کند.

صرفه جویی های کوچک در خانه، علاوه بر سود اقتصادی ای که برای خانواده دارد، در سطح ملی نیز مانع از ورود سهم ناخالص ملی در هزینه های مصرفی شده، به سرمایه گذاری بیشتر کمک می کند.

رعایت نکات فنی مهندسی در ساخت منزل به میزان بسیار زیادی از هدررفتن انرژی جلوگیری می کند. توجه به برچسب مصرف انرژی در زمان خرید لوازم الکتریکی و سایر استانداردهای جهانی، به میزان زیادی در کاهش هزینه های مصرفی مؤثر است.

فرزندان، خانواده های فردا

خانواده به عنوان رکن اساسی تربیت و اولین محیط رشد کودک، در شکل پذیری شخصیت کودک و جامعه پذیری او نقش بسیار مهمی دارد. اولین و مهم ترین اصول اخلاقی و مهارت ها در سال های ابتدایی رشد و در خانواده شکل می گیرد تا آنجا که به گفته ی دانشمندان، کودک در پنج سالگی نسخه ی کوچک جوانی است. والدین اولین الگوهای رفتاری کودک را تشکیل می دهند و خمیرمایه ی شخصیتی او را می سازند.

به همین دلیل والدین می توانند بیش ترین نقش را در نهادینه کردن الگوهای مصرفی ایفا کنند، مثلاً مادر با انتخاب رژیم غذایی مناسب، می تواند ذائقه ی آنان را شکل بدهد.

شیوه ی مصرف صحیح آب، صرفه جویی در مصرف برق، جلوگیری از شکل گرفتن روحیه ی مصرف گرایی، تجمل گرایی و چشم وهم چشمی، استفاده ی بهینه از زمان و… مواردی است که خانواده در آموزش آن به کودک و درونی نمودن آن ها می تواند بسیار مؤثر باشد.

عادت دادن فرزندان به قطع کلید برق قبل از ترک اتاق، بستن آب هنگام مسواک زدن، نحوه ی صحیح شستن دست ها، برنامه ریزی و مدیریت زمان، صرفه جویی در استفاده از لوازم التحریر، شیوه ی صحیح مطالعه و یادگیری، تغذیه ی سالم، مراقبت از اشیا و اموال شخصی و… همه می تواند نمونه های کوچکی از اصلاح الگوی مصرف در خانواده باشد.

* بیانات مقام معظم رهبری (دام ظله) در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حضرت علی بن موسی الرضا (ع) ۱۳۸۸/۰۱/۰۱٫

نوشته شده توسط dehyaribakhtiar در یکشنبه, ۳۱ خرداد ۱۳۹۴ ساعت ۵:۵۲ ق.ظ

دیدگاه